पंडित भिमसेन जोशी आणि कुमार गंधर्व म्हणजे माझे अतिशय आवडते शास्त्रीय गायक. त्यामुळे त्यांच्याबद्दल थोडंफार मी वाचत असतो.
मागे अण्णांच्या बाबतीत असच काही वाचनात आलं होतं.. आज गुरुपौर्णिमेच्यादिवशी आठवलं.
हा किस्सा सवाई गंधर्व आणि पंडित भीमसेन जोशी यांच्याशी निगडीत आहे....
सन १९३६ मध्ये धारवाडमधील किराणा घराण्याच्या, सवाई गंधर्वांनी (पं. रामभाऊ कुंदगोळकर), स्वरभास्कर पंडित भीमसेन जोशींना आपला शिष्य म्हणून स्वीकारलं. गुरु-शिष्य परंपरेनुसार भीमसेनअण्णा गुरुच्या घरी राहू लागले. यादरम्यान एक घटना घडली...
एके दिवशी अण्णांचे वडील मुलाचं संगीत शिक्षण कसं चालू आहे हे बघायला सवाई गंधर्वांच्या घरी पोहोचले. पुढे जे पाहिलं ते कोणत्याही बापाला अस्वस्थ करणारं होतं. अण्णांचे डोळे लाल झाले होते, श्वास घ्यायला अडचण येत होती,घामाने कपाळावरच्या नसा चमकत होत्या, अण्णा तापाने फणफणले होते.... हे पाहून त्यांच्या वडीलांनी, माझा मुलगा इतका आजारी असताना तुम्ही त्याच्याकडून कामे करून घेताय म्हणून सवाई गंधर्वांकडे तक्रार केली.
यावर सवाई गंधर्व म्हणाले, तुम्हाला माझी शिकवण्याची पद्धत आवडत नसेल तर तुम्ही आपल्या लाडक्या मुलाला घरी घेऊन जाऊ शकता. तोपर्यंत भीमसेन अण्णा तिथे आले आणि मी इथे अतिशय आनंदात आहे, तुम्ही माझी काळजी करू नका म्हणून आपल्या वडिलांना तिथून ओढून दुसरीकडे नेले.
भीमसेन अण्णा सवाई गंधर्वांच्याकडे ४ वर्षे संगीत शिकले. सवाई गंधर्व,अण्णांकडून वेगवेगळ्या रागांवर तब्बल ८-८ तास मेहनत करून घेत असत. लोकांना आपल्या गुरुचे कौतुक सांगताना अण्णा आपल्या गुरूची महती आणि स्वतःची पाठदेखील दाखवायचे. अण्णा म्हणायचे मला संगीताचं ज्ञान फक्त रियाझ करून मिळालेलं नसून माझ्या गुरुसाठी तलावातलं कित्येक हंडे पाणी भरून मिळालेलं आहे. याच शिष्याने आपल्या गुरुच्या स्मृतीप्रीत्यर्थ पुण्यात 'सवाई गंधर्व संगीत महोत्सव' सुरु केला.
No comments:
Post a Comment